Nghị định 390/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 16/10/2026, điều chỉnh nhiều quy định liên quan đến thanh toán, sản xuất vàng trang sức và quản lý vàng nguyên liệu. Với các tiệm vàng, thay đổi cần chú ý là ngưỡng thanh toán không dùng tiền mặt giảm xuống 5 triệu đồng trong ngày. Cùng Phần Mềm Vàng tìm hiểu các nội dung mới và những việc cần rà soát trong hoạt động kinh doanh.
Xem toàn văn Nghị định 390/2026/NĐ-CPNghị định 390/2026/NĐ-CP:




1. Nghị định 390/2026/NĐ-CP sửa đổi văn bản nào?
Nghị định 390/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 24/2012/NĐ-CP về quản lý hoạt động kinh doanh vàng, đã được sửa đổi bởi Nghị định 232/2025/NĐ-CP. Vì vậy, khi so sánh cũ – mới, cần đối chiếu với quy định có hiệu lực ngay trước ngày 16/10/2026.

2. Thanh toán mua, bán vàng: Giảm ngưỡng từ 20 triệu xuống 5 triệu đồng
Đây là thay đổi tác động trực tiếp đến quy trình giao dịch tại tiệm vàng.
| Nội dung | Trước đây | Từ ngày 16/10/2026 |
|---|---|---|
| Ngưỡng áp dụng | Từ 20 triệu đồng trong ngày của một khách hàng | Từ 5 triệu đồng trong ngày |
| Cách thanh toán | Qua tài khoản thanh toán của khách hàng và doanh nghiệp tại ngân hàng | Bằng phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt theo pháp luật về thanh toán |
Điểm mới gồm cả ngưỡng giá trị và cách diễn đạt về phương thức thanh toán. Quy định mới sử dụng khái niệm phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt; không nên diễn giải thành chỉ được chuyển khoản. Ngưỡng được xác định theo ngày, nên tiệm cần chú ý theo dõi các giao dịch phát sinh trong ngày.
Căn cứ: khoản 10 Điều 4 được sửa đổi.

3. Bãi bỏ các quy định riêng về sản xuất, gia công và mua, bán vàng trang sức
Trước đây, Nghị định 24/2012/NĐ-CP dành Chương II để quy định điều kiện, trách nhiệm đối với hoạt động sản xuất, gia công và mua, bán vàng trang sức, mỹ nghệ. Nghị định 390/2026/NĐ-CP bãi bỏ toàn bộ chương này.
Những nội dung liên quan cũng được điều chỉnh đồng bộ:
- Bỏ sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ khỏi nhóm hoạt động phải được Ngân hàng Nhà nước cấp giấy chứng nhận tại khoản 6 Điều 4.
- Bãi bỏ khoản 7 Điều 4 về điều kiện kinh doanh mua, bán vàng trang sức, mỹ nghệ.
- Bãi bỏ thẩm quyền cấp giấy chứng nhận này tại điểm a khoản 3 Điều 16 và quy định vi phạm tương ứng tại khoản 1 Điều 19.
Cần hiểu đúng phạm vi bãi bỏ: các quy định riêng nêu trên được loại bỏ khỏi Nghị định 24/2012/NĐ-CP. Điều này không đồng nghĩa mọi nghĩa vụ về đăng ký kinh doanh, thuế, hóa đơn, chất lượng hay đo lường đều được miễn. Nguyên tắc tuân thủ pháp luật có liên quan vẫn được duy trì.

4. Điều chỉnh điều kiện nhập khẩu và bán vàng nguyên liệu
Nhập khẩu để thực hiện hợp đồng gia công với nước ngoài
Trước đây, khoản 4 Điều 14 yêu cầu giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất và quy định giấy phép tạm nhập vàng nguyên liệu để tái xuất sản phẩm.
Quy định mới chuyển sang xét cấp giấy phép nhập khẩu vàng nguyên liệu để thực hiện hợp đồng gia công và xuất khẩu sản phẩm gia công, dựa trên đăng ký hoạt động sản xuất, gia công và nhu cầu phù hợp với hợp đồng.
Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài
Khoản 5 Điều 14 bổ sung căn cứ về tình hình thực hiện hợp đồng; đồng thời ghi nhận hợp đồng gia công hoặc hợp đồng xuất khẩu khi xem xét nhu cầu nhập khẩu vàng nguyên liệu.
Đối tượng được mua vàng nguyên liệu nhập khẩu
Điểm đ.4 khoản 10 Điều 14 thay tiêu chí doanh nghiệp có giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất bằng doanh nghiệp có đăng ký hoạt động sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ.
Một số dạng vàng xuất khẩu, nhập khẩu
Khoản 8 Điều 14 bổ sung vàng dạng dây, ống và vàng dùng sản xuất linh kiện, thiết bị điện tử, thiết bị, dụng cụ y tế. Hoạt động xuất nhập khẩu các loại thuộc khoản này thực hiện theo đăng ký doanh nghiệp, pháp luật hải quan và pháp luật chuyên ngành liên quan.
5. Làm rõ trách nhiệm lưu trữ dữ liệu và báo cáo
Theo điểm e khoản 10 Điều 14 sửa đổi, các doanh nghiệp, ngân hàng thuộc phạm vi khoản này phải có hệ thống xử lý, lưu trữ đầy đủ, chính xác dữ liệu về:
- Xuất khẩu, nhập khẩu vàng nguyên liệu nhập khẩu.
- Mua, bán, sử dụng và tồn kho.
- Giao dịch mua, bán vàng nguyên liệu.
Việc kết nối, cung cấp thông tin thực hiện theo quy định của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước. Không nên áp dụng yêu cầu này một cách đồng loạt cho mọi tiệm bán lẻ, vì điều khoản có phạm vi đối tượng cụ thể.
Điều 20 cũng được sửa đổi: bỏ nội dung báo cáo riêng về sản xuất, mua, bán vàng trang sức; bổ sung nội dung về sử dụng, tồn kho nguyên liệu nhập khẩu và thực hiện hợp đồng gia công, xuất khẩu trong trường hợp được cấp phép nhập khẩu nguyên liệu. Đây không phải việc miễn toàn bộ nghĩa vụ báo cáo của doanh nghiệp.
6. Điều chỉnh phạm vi thanh tra và quản lý tiêu chuẩn
Khoản 5 Điều 16 làm rõ phạm vi thanh tra, kiểm tra của Ngân hàng Nhà nước đối với vàng miếng, xuất nhập khẩu vàng, cấp phép, hạn mức, báo cáo và việc mua, bán, sử dụng vàng nguyên liệu nhập khẩu.
Tại khoản 3 Điều 17, nhiệm vụ về tiêu chuẩn quốc gia của Bộ Khoa học và Công nghệ được sửa từ “ban hành” sang xây dựng, công bố. Trách nhiệm quản lý đo lường, chất lượng và kiểm định phương tiện đo vẫn được quy định.
7. Giấy chứng nhận và hồ sơ cũ được xử lý thế nào?
Quy định chuyển tiếp xác định:
- Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất vàng trang sức đã cấp không còn là điều kiện để thực hiện hoạt động sản xuất.
- Hồ sơ cấp, sửa đổi, bổ sung giấy chứng nhận còn chưa giải quyết được chấm dứt xử lý và thông báo cho người nộp.
- Giấy phép, hạn mức xuất nhập khẩu đã cấp tiếp tục thực hiện theo nội dung, thời hạn, trừ trường hợp điều chỉnh hoặc thu hồi; việc cấp mới, sửa đổi, gia hạn áp dụng quy định mới.
8. Tiệm vàng nên rà soát những gì?
Từ các thay đổi trên, Phần Mềm Vàng đề xuất chủ tiệm ưu tiên:
- Cập nhật quy trình thanh toán theo ngưỡng 5 triệu đồng trong ngày.
- Hướng dẫn nhân viên theo dõi giao dịch và đối chiếu thanh toán.
- Rà soát hồ sơ sản xuất, gia công, nhất là thủ tục giấy chứng nhận đang chờ giải quyết.
- Chuẩn hóa dữ liệu hàng hóa, chứng từ và tồn kho, phục vụ quản lý và nghĩa vụ áp dụng cho từng hoạt động.
Đây là các gợi ý vận hành; yêu cầu cụ thể cần xác định theo loại hình và phạm vi kinh doanh của từng đơn vị.
Phần Mềm Vàng đồng hành cùng các tiệm vàng trong việc tổ chức dữ liệu hàng hóa, giao dịch và quản lý vận hành. Liên hệ Phần Mềm Vàng để được tư vấn giải pháp phù hợp với quy trình của tiệm.
9. Câu hỏi thường gặp về Nghị định 390/2026/NĐ-CP
Nghị định 390/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ khi nào?
Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 16/10/2026.
Mua, bán vàng từ bao nhiêu phải thanh toán không dùng tiền mặt?
Theo nội dung sửa đổi, khi thanh toán mua, bán vàng có giá trị từ 5 triệu đồng trong ngày trở lên, khách hàng phải sử dụng phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt theo quy định pháp luật.
Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất vàng trang sức đã cấp còn là điều kiện bắt buộc không?
Giấy chứng nhận do Ngân hàng Nhà nước cấp trước ngày nghị định có hiệu lực không còn là điều kiện để tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ.
Nguồn: Cổng Thông tin điện tử Chính phủ; Nghị định 390/2026/NĐ-CP, Nghị định 232/2025/NĐ-CP và Nghị định 24/2012/NĐ-CP.

