Cập nhật lần cuối vào 05/2026
Nghị định số 340/2025/NĐ-CP là văn bản của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng. Văn bản được ban hành ngày 25/12/2025, có hiệu lực từ ngày 09/02/2026.
Nghị định này thiết lập khung xử phạt mới đối với các hành vi vi phạm trong hoạt động ngân hàng, thanh toán, ngoại hối, kinh doanh vàng, cấp tín dụng, bảo đảm an toàn hệ thống, phòng chống rửa tiền, thông tin tín dụng và an toàn công nghệ thông tin trong hoạt động ngân hàng. Đây là văn bản thay thế Nghị định số 88/2019/NĐ-CP và Nghị định số 143/2021/NĐ-CP; đồng thời bãi bỏ Điều 2, Điều 3 của Nghị định số 23/2023/NĐ-CP.
Xem toàn văn Nghị định số 340/2025/NĐ-CPNghị định số 340/2025/NĐ-CP điều chỉnh nội dung gì?
Nghị định số 340/2025/NĐ-CP quy định các hành vi vi phạm hành chính, hình thức xử phạt, mức phạt tiền, biện pháp khắc phục hậu quả, thẩm quyền xử phạt và thẩm quyền lập biên bản vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng.
Phạm vi điều chỉnh của nghị định bao trùm nhiều nhóm hoạt động có tính rủi ro cao trong hệ thống tài chính – ngân hàng, gồm quản lý giấy phép, tổ chức quản trị, cổ phần – cổ phiếu – phần vốn góp, huy động vốn, cấp tín dụng, thông tin tín dụng, ngoại hối, kinh doanh vàng, thanh toán, bảo đảm an toàn hoạt động, bảo hiểm tiền gửi, phòng chống rửa tiền, chế độ báo cáo, thanh tra – kiểm tra, mua bán nợ và an toàn công nghệ thông tin.
Đối tượng áp dụng của Nghị định số 340/2025/NĐ-CP
Nghị định áp dụng đối với tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng. Đối tượng tổ chức bao gồm tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, văn phòng đại diện của tổ chức tín dụng nước ngoài, doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã và các tổ chức khác được thành lập, hoạt động tại Việt Nam.
Quy định này cho thấy phạm vi áp dụng không chỉ giới hạn trong ngân hàng thương mại hoặc tổ chức tín dụng, mà còn mở rộng đến các chủ thể có liên quan đến thanh toán, ngoại hối, vàng, trung gian thanh toán, thông tin tín dụng, phòng chống rửa tiền và các hoạt động tài chính – ngân hàng khác.
Hình thức xử phạt và nguyên tắc áp dụng mức phạt
Nghị định số 340/2025/NĐ-CP quy định hai hình thức xử phạt chính là cảnh cáo và phạt tiền. Ngoài ra, nghị định còn quy định các hình thức xử phạt bổ sung như tước quyền sử dụng giấy phép có thời hạn, đình chỉ hoạt động có thời hạn, tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm, tịch thu ngoại tệ, đồng Việt Nam hoặc vàng trong các trường hợp tương ứng.
Một điểm cần lưu ý là mức phạt tiền tại Chương II của nghị định là mức áp dụng đối với cá nhân. Với tổ chức có cùng hành vi vi phạm, mức phạt bằng 02 lần mức phạt áp dụng đối với cá nhân. Riêng cá nhân làm việc tại quỹ tín dụng nhân dân, tổ chức tài chính vi mô hoặc đơn vị phụ thuộc của các tổ chức này được áp dụng mức phạt bằng 10% mức phạt quy định tại Chương II; tổ chức tương ứng bị phạt bằng 02 lần mức phạt của cá nhân thuộc nhóm này.
Bên cạnh phạt tiền, nghị định còn đặt trọng tâm vào biện pháp khắc phục hậu quả, như buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp, buộc hoàn trả khoản thu sai, buộc thu hồi nợ, buộc thoái vốn, buộc phân loại tài sản có, trích lập dự phòng rủi ro hoặc buộc thực hiện đúng quy định pháp luật. Đây là điểm đáng chú ý vì xử phạt không chỉ nhằm răn đe, mà còn hướng đến khôi phục trật tự quản lý và hạn chế hậu quả phát sinh.
Những nhóm vi phạm chính được quy định trong Nghị định số 340/2025/NĐ-CP
Các nhóm đáng chú ý gồm vi phạm về giấy phép do Ngân hàng Nhà nước cấp; vi phạm về quản trị, điều hành, kiểm soát nội bộ; vi phạm về cổ phần, cổ phiếu, phần vốn góp; vi phạm về huy động vốn, phí dịch vụ; vi phạm về cấp tín dụng; vi phạm về ngoại hối và kinh doanh vàng; vi phạm trong hoạt động thanh toán và trung gian thanh toán; vi phạm về phòng chống rửa tiền; vi phạm về mua bán, xử lý nợ; và vi phạm về an toàn công nghệ thông tin trong hoạt động ngân hàng.
Cách phân nhóm này giúp cơ quan quản lý có cơ sở xử phạt theo từng lĩnh vực nghiệp vụ cụ thể, đồng thời tạo căn cứ để tổ chức, cá nhân rà soát nghĩa vụ tuân thủ theo hoạt động thực tế của mình.
Điểm mới đáng chú ý của Nghị định số 340/2025/NĐ-CP
Điểm thay đổi quan trọng đầu tiên là Nghị định số 340/2025/NĐ-CP thay thế toàn bộ khung xử phạt trước đó tại Nghị định số 88/2019/NĐ-CP và Nghị định số 143/2021/NĐ-CP. Việc thay thế này tạo một mặt bằng pháp lý mới, cập nhật hơn cho hoạt động tiền tệ, ngân hàng và các dịch vụ tài chính phát sinh trong bối cảnh thanh toán điện tử, ví điện tử, dữ liệu khách hàng và an toàn hệ thống ngày càng có vai trò trọng yếu.
Thứ hai, nghị định cập nhật mạnh nhóm vi phạm trong hoạt động thanh toán. Các hành vi như mua, bán, thuê, cho thuê, mượn, cho mượn tài khoản thanh toán; mua bán thông tin tài khoản; mở hoặc duy trì tài khoản thanh toán nặc danh, mạo danh; lợi dụng tài khoản, phương tiện thanh toán, dịch vụ thanh toán để đánh bạc, gian lận, lừa đảo hoặc giao dịch thanh toán khống đều được quy định cụ thể với mức phạt tương ứng.
Đáng chú ý, hành vi mở hoặc duy trì tài khoản thanh toán nặc danh, mạo danh có thể bị phạt từ 200 triệu đồng đến 250 triệu đồng đối với cá nhân; tổ chức vi phạm cùng hành vi bị phạt gấp đôi. Trước đó, hành vi này được ghi nhận với mức phạt từ 100 triệu đồng đến 150 triệu đồng tại khung xử phạt cũ.
Thứ ba, nghị định bổ sung và làm rõ trách nhiệm trong hoạt động trung gian thanh toán, đặc biệt là ví điện tử. Các hành vi liên quan đến mở ví điện tử nặc danh, mạo danh; mua bán, cho thuê, cho mượn ví điện tử; lấy cắp hoặc mua bán thông tin ví điện tử; vi phạm hạn mức giao dịch; báo cáo không trung thực số dư, số lượng ví điện tử; hoặc cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán không có giấy phép đều được đặt trong khung xử phạt riêng.
Thứ tư, quy định về phòng, chống rửa tiền, phòng chống tài trợ khủng bố và phòng chống tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt được thể hiện thành một nhóm vi phạm riêng. Nghị định xử phạt các hành vi không nhận biết, cập nhật, xác minh thông tin khách hàng; không ban hành hoặc ban hành không đúng quy định nội bộ; không phân loại khách hàng theo mức độ rủi ro; không báo cáo giao dịch có giá trị lớn, giao dịch đáng ngờ hoặc giao dịch chuyển tiền điện tử.
Thứ năm, nghị định đưa an toàn công nghệ thông tin trong hoạt động ngân hàng vào nhóm xử phạt cụ thể. Các hành vi như không đánh giá rủi ro công nghệ thông tin trước khi sử dụng dịch vụ của bên thứ ba, không kiểm tra an toàn thông tin trước khi vận hành hệ thống trực tuyến, không sao lưu – phục hồi dữ liệu, không triển khai giải pháp an ninh mạng, không có hình thức xác nhận giao dịch điện tử hoặc không hướng dẫn khách hàng bảo mật thông tin đều có thể bị xử phạt.
Thứ sáu, lĩnh vực ngoại hối và kinh doanh vàng tiếp tục là nhóm được kiểm soát chặt. Nghị định quy định xử phạt hành vi sản xuất, kinh doanh mua bán vàng miếng không có giấy phép; xuất khẩu, nhập khẩu vàng nguyên liệu, vàng miếng không có giấy phép; hoặc thực hiện hoạt động kinh doanh vàng khác khi chưa được cấp phép. Với các hành vi nghiêm trọng, có thể áp dụng tịch thu vàng, đình chỉ hoạt động hoặc đề nghị thu hồi giấy phép.
Hiệu lực thi hành và quy định chuyển tiếp
Nghị định số 340/2025/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 09/02/2026. Kể từ thời điểm này, Nghị định số 88/2019/NĐ-CP và Nghị định số 143/2021/NĐ-CP hết hiệu lực do đã được thay thế. Đồng thời, Điều 2 và Điều 3 của Nghị định số 23/2023/NĐ-CP cũng bị bãi bỏ.
Đối với quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng đã được ban hành hoặc đã thi hành xong trước thời điểm nghị định có hiệu lực nhưng còn khiếu nại, việc giải quyết được thực hiện theo quy định xử phạt tại thời điểm ban hành quyết định xử phạt.
Doanh nghiệp kinh doanh vàng cần lưu ý gì khi Nghị định số 340/2025/NĐ-CP có hiệu lực?
Đối với doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực vàng, Nghị định số 340/2025/NĐ-CP đặt ra yêu cầu tuân thủ chặt chẽ hơn đối với điều kiện kinh doanh, giấy phép, phạm vi hoạt động và hồ sơ giao dịch. Các doanh nghiệp sản xuất, gia công, mua bán vàng trang sức, mỹ nghệ hoặc kinh doanh vàng miếng cần rà soát lại toàn bộ hoạt động để bảo đảm thực hiện đúng nội dung được pháp luật cho phép.
Trước hết, doanh nghiệp cần phân biệt rõ giữa hoạt động mua bán vàng trang sức, mỹ nghệ và hoạt động kinh doanh vàng miếng. Kinh doanh vàng miếng là ngành nghề có điều kiện, chỉ được thực hiện khi đáp ứng đầy đủ yêu cầu pháp luật và được cấp phép theo quy định. Việc sản xuất, kinh doanh mua bán vàng miếng khi không có giấy phép hoặc thực hiện vượt quá phạm vi được phép có thể bị xử phạt nặng, kèm theo biện pháp tịch thu tang vật vi phạm trong trường hợp thuộc diện áp dụng.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần chú ý đến hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu vàng nguyên liệu, vàng miếng và các giao dịch liên quan đến vàng với yếu tố nước ngoài. Đây là nhóm hoạt động chịu sự quản lý đặc biệt, nếu thực hiện khi chưa được cấp phép hoặc không đúng điều kiện pháp luật có thể phát sinh rủi ro xử phạt hành chính.
Một điểm quan trọng khác là việc quản lý chứng từ, hóa đơn, sổ sách và nguồn gốc vàng trong quá trình kinh doanh. Doanh nghiệp ngành vàng thường có giá trị giao dịch lớn, biến động giá nhanh và yêu cầu minh bạch cao. Vì vậy, hồ sơ mua bán, chứng từ kế toán, dữ liệu giao dịch, thông tin khách hàng và quy trình kiểm soát nội bộ cần được lưu trữ đầy đủ, nhất quán và có thể đối chiếu khi cơ quan có thẩm quyền kiểm tra.
Ngoài ra, doanh nghiệp kinh doanh vàng cần đặc biệt lưu ý các quy định liên quan đến thanh toán, ngoại hối và phòng chống rửa tiền. Các giao dịch có giá trị lớn, giao dịch bất thường hoặc giao dịch có dấu hiệu che giấu nguồn tiền cần được kiểm soát theo đúng quy định pháp luật. Việc buông lỏng nhận biết khách hàng, không lưu trữ hồ sơ giao dịch hoặc thực hiện thanh toán không đúng quy định có thể làm gia tăng rủi ro pháp lý cho doanh nghiệp.
Trong bối cảnh Nghị định số 340/2025/NĐ-CP cập nhật khung xử phạt mới, doanh nghiệp ngành vàng nên chủ động rà soát giấy phép, phạm vi kinh doanh, quy trình mua bán, quy trình xuất nhập hàng, hệ thống hóa đơn chứng từ và nghĩa vụ báo cáo. Việc tuân thủ đầy đủ không chỉ giúp hạn chế nguy cơ bị xử phạt, mà còn góp phần bảo đảm tính minh bạch, ổn định và an toàn trong hoạt động kinh doanh vàng.
Kết luận
Nghị định số 340/2025/NĐ-CP cập nhật khung xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng, với phạm vi điều chỉnh rộng, bao gồm thanh toán, ngoại hối, kinh doanh vàng, phòng chống rửa tiền và an toàn hoạt động tài chính.
Đối với doanh nghiệp, nghị định là căn cứ quan trọng để rà soát giấy phép, quy trình giao dịch, hồ sơ chứng từ và nghĩa vụ tuân thủ. Riêng doanh nghiệp ngành vàng cần đặc biệt lưu ý các quy định về kinh doanh vàng miếng, vàng nguyên liệu, vàng trang sức, mỹ nghệ, nguồn gốc hàng hóa, thanh toán và ngoại hối.
Việc cập nhật và tuân thủ đúng Nghị định số 340/2025/NĐ-CP sẽ giúp doanh nghiệp ngành vàng hạn chế rủi ro xử phạt, bảo đảm minh bạch trong hoạt động kinh doanh và nâng cao mức độ an toàn pháp lý khi tham gia thị trường.
Phần Mềm Vàng
