Nghị định số 96/2016/NĐ-CP là văn bản quy định điều kiện về an ninh, trật tự đối với một số ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Tuy nhiên, khi tra cứu và áp dụng hiện nay, không thể chỉ đọc riêng bản năm 2016, bởi nghị định này đã được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 56/2023/NĐ-CP và tiếp tục được điều chỉnh tại Nghị định 58/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 15/03/2026.
Xem thêm Nghị định số 96/2016/NĐ-CP
Nghị định số 96/2016/NĐ-CP quy định gì?
Nghị định số 96/2016/NĐ-CP được Chính phủ ban hành ngày 01/07/2016, có hiệu lực cùng ngày, nhằm quy định điều kiện về an ninh, trật tự đối với một số ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Phạm vi điều chỉnh của nghị định tập trung vào điều kiện kinh doanh, hồ sơ, trình tự, thủ tục, thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh, trật tự, cùng cơ chế quản lý, hậu kiểm và thu hồi trong quá trình hoạt động.
Về nội dung quản lý, nghị định áp dụng cho nhiều ngành, nghề đặc thù như dịch vụ cầm đồ, dịch vụ bảo vệ, vũ trường, lưu trú, casino, trò chơi điện tử có thưởng dành cho người nước ngoài, các lĩnh vực liên quan đến pháo, vật liệu nổ công nghiệp, tiền chất thuốc nổ, súng bắn sơn, công cụ hỗ trợ và một số loại hình kinh doanh khác thuộc diện kiểm soát về an ninh, trật tự.
Điều kiện về an ninh, trật tự áp dụng chung
Điều 7 của Nghị định số 96/2016/NĐ-CP quy định ba nhóm điều kiện chung. Thứ nhất, cơ sở kinh doanh phải được đăng ký, cấp phép hoặc thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam. Thứ hai, người chịu trách nhiệm về an ninh, trật tự của cơ sở kinh doanh không được thuộc các trường hợp pháp lý bị hạn chế. Thứ ba, cơ sở phải đáp ứng điều kiện về an toàn phòng cháy và chữa cháy theo quy định pháp luật chuyên ngành.
Đối với người chịu trách nhiệm về an ninh, trật tự, nghị định đặt ra yêu cầu khá chặt. Người này không được thuộc trường hợp đang bị khởi tố; có tiền án về các tội xâm phạm an ninh quốc gia hoặc tội khác do lỗi cố ý bị kết án từ trên 03 năm tù trở lên chưa được xóa án tích; đang bị quản chế, cấm cư trú, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm kinh doanh ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện về an ninh, trật tự; đang bị áp dụng một số biện pháp xử lý hành chính hoặc đang nghiện ma túy.
Sau sửa đổi năm 2026, quy định này được bổ sung thêm trường hợp đang trong thời gian thi hành án phạt tù nhưng được hưởng án treo, đồng thời điều chỉnh câu chữ cho phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Ngoài điều kiện chung, Điều 8 còn quy định một số ngành, nghề bắt buộc phải có phương án bảo đảm an ninh, trật tự, trong đó có kinh doanh công cụ hỗ trợ, các loại pháo, súng bắn sơn, casino, trò chơi điện tử có thưởng dành cho người nước ngoài, dịch vụ đặt cược, vật liệu nổ công nghiệp, tiền chất thuốc nổ, dịch vụ nổ mìn, vũ trường, dịch vụ lưu trú đối với cơ sở là doanh nghiệp và kinh doanh súng quân dụng cầm tay hạng nhỏ.
Phương án này không phải thủ tục hình thức, mà là căn cứ để cơ quan có thẩm quyền xem xét khả năng tổ chức bảo đảm an ninh, trật tự trong thực tế hoạt động.
Những nội dung sửa đổi, bổ sung mới cần lưu ý
Nghị định số 56/2023/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 15/08/2023. Tại Điều 1, Chính phủ đã sửa đổi Điều 9 theo hướng quy định lại điều kiện đối với kinh doanh dịch vụ cầm đồ; sửa đổi Điều 14 để xác định Giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh, trật tự có thể được cấp dưới dạng văn bản giấy hoặc văn bản điện tử có giá trị pháp lý tương đương; đồng thời sửa đổi, bổ sung Điều 19 về hồ sơ cấp mới theo hướng cập nhật lại tài liệu chứng minh điều kiện về phòng cháy, chữa cháy và hồ sơ nhân sự của người chịu trách nhiệm về an ninh, trật tự.
Riêng với dịch vụ cầm đồ, Nghị định số 56/2023/NĐ-CP còn bổ sung yêu cầu về lịch sử tuân thủ của người chịu trách nhiệm về an ninh, trật tự. Theo nội dung sửa đổi Điều 9, trong thời gian 05 năm liền kề trước thời điểm đăng ký kinh doanh, người này không được bị xử phạt vi phạm hành chính về một số hành vi như chống người thi hành công vụ, gây rối trật tự công cộng, cố ý gây thương tích, cho vay lãi nặng, đánh bạc, tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc, trộm cắp, lừa đảo chiếm đoạt tài sản hoặc chiếm giữ trái phép tài sản.
Ở Nghị định số 58/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 15/03/2026 đã sửa đổi, bổ sung nội dung quan trọng của Nghị định số 96/2016/NĐ-CP, bổ sung khái niệm và giá trị pháp lý của tài liệu điện tử trong hồ sơ thủ tục hành chính; xác định rõ hơn thế nào là cơ sở kinh doanh có yếu tố nước ngoài và cơ sở kinh doanh hoạt động liên tỉnh, thành phố; sửa đổi điều kiện đối với người chịu trách nhiệm về an ninh, trật tự; điều chỉnh thời hạn của Chứng chỉ nghiệp vụ bảo vệ;
Một điểm sửa đổi quan trọng khác là Chứng chỉ nghiệp vụ bảo vệ hiện có thời hạn 05 năm kể từ ngày cấp. Đồng thời, Nghị định số 58/2026/NĐ-CP cũng bổ sung quy định cơ sở kinh doanh không được sử dụng nhân viên là người đang trong thời gian thi hành hình phạt tù nhưng được hưởng án treo. Đây là những thay đổi có tác động thực tế đến hoạt động của doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ bảo vệ và nhóm ngành liên quan đến sử dụng nhân sự có yêu cầu đặc thù về an ninh, trật tự.
Hồ sơ cấp mới Giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh, trật tự
Về hồ sơ cấp mới, khung hồ sơ cơ bản vẫn được xây dựng từ Điều 19 của Nghị định số 96/2016/NĐ-CP, sau đó được sửa đổi, cập nhật bằng Nghị định số 56/2023/NĐ-CP và tiếp tục thể hiện trên Cổng Dịch vụ công Bộ Công an.
Theo đó, hồ sơ gồm văn bản đề nghị cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh, trật tự theo Mẫu số 03; bản sao hợp lệ giấy tờ pháp lý của cơ sở kinh doanh; tài liệu chứng minh ngành, nghề đầu tư kinh doanh nếu giấy đăng ký không thể hiện; giấy tờ về phòng cháy, chữa cháy đối với khu vực kinh doanh và kho bảo quản; cùng hồ sơ nhân sự của người chịu trách nhiệm về an ninh, trật tự.
Đối với người Việt Nam ở trong nước đứng tên trong Giấy chứng nhận, hồ sơ hiện hành yêu cầu Bản khai lý lịch kèm Phiếu lý lịch tư pháp, trừ trường hợp đang thuộc biên chế của lực lượng vũ trang. Đối với người Việt Nam định cư ở nước ngoài mang hộ chiếu nước ngoài và người nước ngoài, hồ sơ phải có Bản khai nhân sự kèm bản sao hợp lệ hộ chiếu, thẻ thường trú, thẻ tạm trú hoặc thị thực còn thời hạn lưu trú tại Việt Nam.
Nếu một cơ sở có nhiều người đại diện theo pháp luật, hồ sơ này áp dụng đối với người đứng tên trong Giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh, trật tự.
Ngoài hồ sơ chung, một số ngành, nghề phải nộp thêm tài liệu chuyên biệt. Chẳng hạn, cơ sở kinh doanh dịch vụ bảo vệ phải có tài liệu về trình độ học vấn của người chịu trách nhiệm về an ninh, trật tự; cơ sở dịch vụ bảo vệ có vốn đầu tư nước ngoài phải bổ sung tài liệu chứng minh doanh nghiệp nước ngoài đáp ứng điều kiện pháp luật; cơ sở có chức năng đào tạo nhân viên dịch vụ bảo vệ phải có giáo trình, chương trình đào tạo.
Thẩm quyền, thời hạn và hình thức nộp hồ sơ theo quy định mới
Sau sửa đổi năm 2026, thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh, trật tự đã được phân cấp lại theo hướng mạnh hơn cho cấp tỉnh và cấp xã. Theo thông tin công bố của Bộ Công an, thẩm quyền giải quyết một số thủ tục được chuyển từ Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội về Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội Công an cấp tỉnh; đồng thời một số nhóm cơ sở như kinh doanh pháo, doanh nghiệp hoạt động in và cơ sở lưu trú từ 29 phòng trở xuống được phân cấp về Công an cấp xã.
Thủ tục cấp mới hiện đã được thiết kế tương ứng cho ba cấp: trung ương, tỉnh và xã. Ở cả ba cấp này, thời hạn giải quyết đều được công bố là 05 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Hồ sơ có thể nộp trực tiếp, trực tuyến hoặc qua dịch vụ bưu chính. Mức phí đang được công bố cho thủ tục cấp mới tại cấp trung ương và cấp xã là 300.000 đồng, lệ phí không thu. Cổng dịch vụ công cũng cho phép nộp hồ sơ điện tử, với điều kiện văn bản, giấy tờ điện tử phải được ký số theo quy định.
Các trường hợp bị thu hồi Giấy chứng nhận
Điều 18 của Nghị định số 96/2016/NĐ-CP quy định khá rõ về việc thu hồi Giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh, trật tự. Nhóm thứ nhất là thu hồi không có thời hạn, áp dụng đối với các trường hợp như sử dụng tài liệu giả hoặc cung cấp thông tin sai lệch để được cấp giấy; sau hậu kiểm không khắc phục đủ điều kiện trong thời hạn theo yêu cầu; sau 06 tháng được cấp giấy nhưng không hoạt động; cơ sở bị giải thể hoặc phá sản; cho mượn, cho thuê, mua, bán giấy chứng nhận; hoặc lợi dụng hoạt động kinh doanh để xâm hại đến an ninh, trật tự.
Nhóm thứ hai là thu hồi có thời hạn từ 03 đến 06 tháng, áp dụng trong trường hợp kinh doanh không đúng ngành, nghề hoặc địa điểm ghi trong giấy chứng nhận; không duy trì điều kiện về an ninh, trật tự mà đã bị xử phạt vi phạm hành chính nhưng vẫn không khắc phục; sửa chữa, tẩy xóa làm sai lệch nội dung giấy chứng nhận; vi phạm quy định về an ninh, trật tự đã bị xử phạt vi phạm hành chính từ 02 lần trở lên trong một năm; hoặc không thực hiện chế độ báo cáo định kỳ hàng quý trong 04 quý liên tục.
Sau khi thu hồi, cơ quan Công an có thẩm quyền phải thông báo cho cơ quan đăng ký kinh doanh hoặc cơ quan cho phép hoạt động của cơ sở kinh doanh.
Kết luận
Có thể thấy, Nghị định số 96/2016/NĐ-CP không chỉ đặt ra điều kiện gia nhập đối với một số ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện về an ninh, trật tự, mà còn thiết lập cơ sở pháp lý cho việc quản lý, kiểm tra và xử lý trong suốt quá trình hoạt động. Vì vậy, việc hiểu đúng phạm vi điều chỉnh, chuẩn bị đúng hồ sơ và thực hiện đúng quy định sửa đổi, bổ sung là yêu cầu cần thiết để tổ chức, cá nhân bảo đảm hoạt động đúng pháp luật.
Phần Mềm Vàng
