Thông tư số 22/2013/TT-BKHCN là văn bản của Bộ Khoa học và Công nghệ quy định về quản lý đo lường trong kinh doanh vàng và quản lý chất lượng vàng trang sức, mỹ nghệ lưu thông trên thị trường. Văn bản được ban hành ngày 26/09/2013, có hiệu lực từ 01/06/2014 và hiện đã ghi nhận ở trạng thái hết hiệu lực một phần do đã có nội dung được sửa đổi, bổ sung.
Đây là một trong những thông tư gắn trực tiếp với hoạt động của tiệm vàng, cơ sở sản xuất và đơn vị kinh doanh vàng trang sức, mỹ nghệ, bởi nội dung không chỉ dừng ở khái niệm pháp lý mà đi thẳng vào các vấn đề thực tế như yêu cầu đối với cân, sai số cho phép, thử nghiệm hàm lượng vàng, công bố tiêu chuẩn áp dụng, ghi nhãn và lưu giữ hồ sơ chất lượng.
Xem thêm Thông tư số 22/2013/TT-BKHCN
Thông tư số 22/2013/TT-BKHCN quy định về gì?
Theo Điều 1 và Điều 2, Thông tư số 22/2013/TT-BKHCN điều chỉnh hai nhóm nội dung chính: quản lý đo lường trong kinh doanh vàng và quản lý chất lượng vàng trang sức, mỹ nghệ lưu thông trên thị trường. Đối tượng áp dụng gồm tổ chức, cá nhân nhập khẩu, xuất khẩu, sản xuất, mua bán vàng trang sức, mỹ nghệ; kinh doanh mua bán vàng miếng; tổ chức kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm; cùng các cơ quan quản lý liên quan.
Thông tư cũng xác định rõ vàng trang sức, mỹ nghệ là sản phẩm vàng có hàm lượng từ 8 Kara, tương đương 33,3% trở lên, đã qua gia công, chế tác để phục vụ nhu cầu trang sức hoặc trang trí mỹ thuật. Đây là căn cứ quan trọng để phân biệt phạm vi áp dụng của văn bản với các nhóm hàng hóa khác trong ngành vàng.
Những nội dung tiệm vàng cần lưu ý trong Thông tư số 22/2013/TT-BKHCN
Về đo lường, Điều 4 quy định cân dùng để xác định khối lượng vàng hoặc hàm lượng vàng trong mua bán phải có phạm vi đo và độ chính xác phù hợp. Theo quy định đang áp dụng tại thời điểm 13/04/2026, mức cân đến 500 g phải có giá trị độ chia kiểm không lớn hơn 1 mg; trên 500 g đến 3 kg không lớn hơn 10 mg; trên 3 kg đến 10 kg không lớn hơn 100 mg; trên 10 kg không lớn hơn 1 g. Cân phải được kiểm định hợp lệ và chứng chỉ kiểm định còn thời hạn giá trị.
Cũng tại Điều 4, khối lượng vàng trong mua bán hoặc trong thanh tra, kiểm tra không được nhỏ hơn khối lượng đã công bố. Người sử dụng cân phải tự kiểm tra định kỳ ít nhất mỗi tuần một lần và lưu hồ sơ tại địa điểm thuận lợi cho việc thanh tra, kiểm tra. Đây là yêu cầu rất thực tế nhưng cũng là phần nhiều cơ sở kinh doanh dễ bỏ sót khi vận hành hằng ngày.
Về thử nghiệm hàm lượng vàng, khoản 3 Điều 5 quy định giới hạn sai số của kết quả thử nghiệm xác định hàm lượng vàng trong sản phẩm vàng trang sức, mỹ nghệ là 1‰ đối với vàng có hàm lượng từ 99,9% trở lên; 2‰ với vàng hợp kim có hàm lượng từ 80% đến dưới 99,9%; và 3‰ đối với vàng hợp kim có hàm lượng dưới 80%. Đây là căn cứ quan trọng để xác định sự phù hợp giữa tuổi vàng công bố và thực tế sản phẩm.
Về quản lý chất lượng, Điều 6 quy định vàng trang sức, mỹ nghệ được phân hạng theo độ tinh khiết và hàm lượng vàng tương ứng; đồng thời hàm lượng vàng trong sản phẩm hoặc trong thành phần có chứa vàng không được thấp hơn giá trị đã công bố. Vàng trang sức, mỹ nghệ chỉ được phép lưu thông trên thị trường khi đã công bố tiêu chuẩn áp dụng và ghi nhãn theo đúng quy định.
Điều 7 cho phép việc công bố tiêu chuẩn áp dụng được thực hiện trên bảng niêm yết giá vàng trang sức, mỹ nghệ, trên bao bì, trên nhãn hàng hóa hoặc trên tài liệu kèm theo sản phẩm. Cũng tại điều này, thông tư yêu cầu nội dung ghi nhãn phải thể hiện rõ tên hàng hóa, tên hoặc mã ký hiệu của tổ chức, cá nhân sản xuất, hàm lượng vàng, khối lượng vàng và các thông tin liên quan đến sản phẩm. Với sản phẩm đủ kích thước, mã ký hiệu và hàm lượng vàng phải được thể hiện trực tiếp trên sản phẩm.
Đối với cơ sở kinh doanh, thông tư yêu cầu chỉ kinh doanh vàng trang sức, mỹ nghệ phù hợp với tiêu chuẩn công bố áp dụng và đã được đóng mã ký hiệu, hàm lượng vàng trên từng sản phẩm. Đồng thời, cơ sở phải niêm yết công khai tiêu chuẩn công bố áp dụng tại nơi kinh doanh và lưu giữ hồ sơ chất lượng, gồm kết quả kiểm tra hoặc thử nghiệm hàm lượng vàng, tiêu chuẩn công bố áp dụng và tài liệu chứng minh việc ghi nhãn.
Thông tư số 22/2013/TT-BKHCN đã được sửa đổi ở những phần nào?
Phần sửa đổi đang có hiệu lực hiện nay nằm tại Thông tư số 07/2024/TT-BKHCN, ban hành ngày 08/10/2024 và có hiệu lực từ 22/11/2024. Điều 16 của thông tư này sửa đổi Thông tư 22/2013/TT-BKHCN tại Điều 15, khoản 3 Điều 17 và khoản 2 Điều 20. Nội dung sửa chủ yếu là thay thế tên cơ quan từ “Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng” thành “Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia”.
Ngoài ba vị trí nêu trên, Thông tư số 07/2024/TT-BKHCN còn sửa một số biểu mẫu tại Phụ lục II ban hành kèm theo Thông tư số 22/2013/TT-BKHCN. Cụ thể, Mẫu 2.ĐKCĐ, Mẫu 6.QĐCĐ và Mẫu 7.BCKQTN được thay tên cơ quan; riêng Mẫu 6.QĐCĐ còn thay phần căn cứ bằng Quyết định số 489/QĐ-BKHCN ngày 27/03/2024 và thay cụm từ “Tổng cục trưởng” bằng “Chủ tịch”.
Có thể hiểu ngắn gọn rằng đợt sửa đổi năm 2024 chủ yếu là sửa tên cơ quan và biểu mẫu hành chính, chưa làm thay đổi trục chính của quy định về đo lường, hàm lượng vàng, công bố tiêu chuẩn áp dụng và ghi nhãn trong kinh doanh vàng trang sức, mỹ nghệ. Nhận định này được rút ra từ phạm vi sửa đổi thể hiện tại Điều 16 của Thông tư số 07/2024/TT-BKHCN.
Lưu ý cập nhật mới từ ngày 15/04/2026
Ngoài phần sửa đổi đã có hiệu lực nêu trên, Thông tư số 04/2026/TT-BKHCN ngày 27/02/2026 tiếp tục sửa đổi Thông tư số 22/2013/TT-BKHCN tại khoản 1 Điều 4 và khoản 3 Điều 4, nhưng đến 15/04/2026 mới có hiệu lực. Tại thời điểm 13/04/2026, quy định này chưa có hiệu lực, nên bài viết đăng ngay lúc này vẫn phải tách riêng phần “quy định đang áp dụng” và “quy định sắp áp dụng”.
Theo nội dung sửa đổi tại Thông tư số 04/2026/TT-BKHCN, mức cân ở Bảng 1 sẽ được điều chỉnh từ ngưỡng đến 500 g xuống đến 200 g đối với yêu cầu giá trị độ chia kiểm không lớn hơn 1 mg; các ngưỡng còn lại giữ theo cấu trúc mới là trên 200 g đến 3 kg, trên 3 kg đến 10 kg và trên 10 kg. Cùng với đó, khoản 3 Điều 4 và Bảng 2 về giới hạn sai số của phép đo khối lượng vàng cũng được sửa đổi.
Vì vậy, nếu bài viết này được xuất bản hoặc cập nhật sau ngày 15/04/2026, phần quy định về cân và sai số tại Điều 4 cần chỉnh lại theo Thông tư số 04/2026/TT-BKHCN. Còn nếu xuất bản tại thời điểm 13/04/2026, phần nội dung chính vẫn phải viết theo quy định đang có hiệu lực của Thông tư số 22/2013/TT-BKHCN, đồng thời ghi chú rõ về thay đổi sắp áp dụng để người đọc không nhầm lẫn.
Giá trị pháp lý của văn bản khi tra cứu hiện nay
Thông tư số 22/2013/TT-BKHCN hiện không phải văn bản đã hết hiệu lực toàn bộ mà là văn bản hết hiệu lực một phần. Nghĩa là nội dung gốc của thông tư vẫn là nền tảng để tra cứu, nhưng phải đọc cùng các phần đã được sửa đổi, bổ sung theo văn bản mới. Ngoài ra, văn bản này còn có Quyết định số 1550/QĐ-BKHCN ngày 25/06/2014 về việc đính chính thông tư.
Khi tra cứu hiện nay, cách hiểu đúng là: Thông tư số 22/2013/TT-BKHCN vẫn là văn bản gốc quy định về đo lường và chất lượng vàng; phần sửa đổi đang áp dụng là nội dung tại Điều 15, khoản 3 Điều 17, khoản 2 Điều 20 và các mẫu liên quan trong Phụ lục II theo Thông tư số 07/2024/TT-BKHCN; còn phần sửa Điều 4 theo Thông tư số 04/2026/TT-BKHCN chỉ bắt đầu áp dụng từ 15/04/2026.
Kết luận
Thông tư số 22/2013/TT-BKHCN là văn bản quan trọng đối với hoạt động kinh doanh vàng, đặc biệt ở các nội dung liên quan đến cân đo, sai số, thử nghiệm hàm lượng vàng, công bố tiêu chuẩn áp dụng, ghi nhãn và lưu giữ hồ sơ chất lượng. Ở thời điểm 13/04/2026, văn bản này vẫn đang được áp dụng trên nền thông tư gốc, kèm các sửa đổi đã có hiệu lực từ Thông tư số 07/2024/TT-BKHCN; riêng sửa đổi tại Điều 4 theo Thông tư số 04/2026/TT-BKHCN sẽ có hiệu lực từ 15/04/2026.
Với tiệm vàng, đọc đúng Thông tư số 22/2013/TT-BKHCN không chỉ để tra cứu văn bản, mà còn để rà lại toàn bộ quy trình bán hàng, ghi nhãn, công bố tiêu chuẩn và lưu hồ sơ chất lượng cho đúng quy định đang áp dụng. Đây cũng là phần giúp cơ sở giảm rủi ro khi thanh tra, kiểm tra và vận hành bài bản hơn trong thực tế.
Phần Mềm Vàng
