Ngày 19/7/2013, Chính phủ ban hành Nghị định số 80/2013/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng sản phẩm, hàng hóa. Đây là văn bản xác lập khung xử lý đối với nhiều nhóm hành vi vi phạm phát sinh trong hoạt động sản xuất, nhập khẩu, lưu thông và kinh doanh hàng hóa. Cùng với quá trình hoàn thiện pháp luật, các quy định trong lĩnh vực này tiếp tục được cập nhật tại Nghị định số 119/2017/NĐ-CP, đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 126/2021/NĐ-CP.
Xem thêm Nghị định số 80/2013/NĐ-CP
Nghị định số 80/2013/NĐ-CP quy định những gì?
Theo Điều 1, Nghị định số 80/2013/NĐ-CP quy định về hành vi vi phạm hành chính, hình thức xử phạt và mức phạt, biện pháp khắc phục hậu quả, thẩm quyền và thủ tục xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật, đo lường, chất lượng sản phẩm, hàng hóa.
Về phạm vi áp dụng, văn bản gắn trực tiếp với hoạt động sản xuất, nhập khẩu, lưu thông và kinh doanh hàng hóa. Những vấn đề như công bố tiêu chuẩn áp dụng, hợp chuẩn, hợp quy, đo lường trong giao dịch, chất lượng hàng hóa lưu thông trên thị trường hay thông tin gắn với hàng hóa đều thuộc nhóm nội dung có thể phát sinh vi phạm và bị xử lý theo nghị định.
Hình thức xử phạt, mức phạt và biện pháp khắc phục hậu quả
Theo nghị định, hai hình thức xử phạt chính gồm cảnh cáo và phạt tiền. Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, tổ chức, cá nhân có thể bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung như tước quyền sử dụng có thời hạn giấy chứng nhận, dấu hợp chuẩn, dấu hợp quy, giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh; đình chỉ hoạt động có thời hạn; hoặc tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm.
Đồng thời, nghị định cũng quy định các biện pháp khắc phục hậu quả như buộc thu hồi, tái chế, tái xuất, tiêu hủy hàng hóa vi phạm; buộc cải chính thông tin sai sự thật; hoặc buộc nộp lại khoản lợi bất hợp pháp có được từ hành vi vi phạm.
Về mức phạt, nghị định xác định mức phạt tiền tối đa trong lĩnh vực đo lường đối với cá nhân là 100 triệu đồng, đối với tổ chức là 200 triệu đồng; trong lĩnh vực tiêu chuẩn, chất lượng sản phẩm, hàng hóa đối với cá nhân là 150 triệu đồng, đối với tổ chức là 300 triệu đồng. Một điểm cần lưu ý là mức phạt được quy định theo chủ thể là tổ chức; nếu cá nhân thực hiện cùng hành vi vi phạm thì mức phạt bằng một nửa, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
Những nhóm hành vi vi phạm đáng chú ý
Một trong những nhóm nội dung quan trọng của Nghị định số 80/2013/NĐ-CP là vi phạm về đo lường. Đây là nhóm quy định liên quan đến chuẩn đo lường, phương tiện đo, kiểm định, sử dụng phương tiện đo và các nghĩa vụ phát sinh trong quá trình đo lường hàng hóa. Với những lĩnh vực kinh doanh có yếu tố cân, đong, đo, đếm, phần nội dung này có giá trị áp dụng thực tế rất rõ.
Bên cạnh đó là nhóm vi phạm về công bố tiêu chuẩn áp dụng, hợp chuẩn, hợp quy. Nghị định xử lý các hành vi liên quan đến việc không công bố đúng quy định, không bảo đảm sự phù hợp của hàng hóa với tiêu chuẩn đã công bố, hoặc sử dụng dấu hợp chuẩn, hợp quy không đúng. Đây là lớp quy định cho thấy pháp luật không chỉ kiểm soát chất lượng hàng hóa ở đầu ra mà còn kiểm soát cả căn cứ pháp lý được dùng để thể hiện hoặc khẳng định chất lượng đó.
Một nhóm khác có ý nghĩa trực tiếp trong thực tế là vi phạm về chất lượng sản phẩm, hàng hóa lưu thông trên thị trường cùng với các hành vi cung cấp thông tin sai sự thật, không trung thực hoặc gây nhầm lẫn liên quan đến tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng sản phẩm, hàng hóa. Đối với doanh nghiệp và cơ sở kinh doanh, đây là phần gắn chặt với việc quản lý hàng hóa, hồ sơ và dữ liệu trong quá trình vận hành.
Cập nhật quy định mới trong lĩnh vực tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng sản phẩm, hàng hóa
Trong cùng mạch quy định, nội dung xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng sản phẩm, hàng hóa được cập nhật tại Nghị định số 119/2017/NĐ-CP. Theo văn bản này, phạm vi điều chỉnh tiếp tục bao gồm hành vi vi phạm hành chính, hình thức xử phạt và mức phạt, biện pháp khắc phục hậu quả, thẩm quyền xử phạt và thẩm quyền lập biên bản vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng sản phẩm, hàng hóa.
Mốc cập nhật quan trọng nhất cần ghi nhận ngắn gọn trong bài là Nghị định số 119/2017/NĐ-CP đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 126/2021/NĐ-CP. Đây là phần sửa đổi, bổ sung chính nên được nêu rõ để người đọc nhận diện trạng thái cập nhật của hệ thống quy định trong lĩnh vực này. Bộ Khoa học và Công nghệ cũng đã ban hành 02/VBHN-BKHCN để hợp nhất nội dung của Nghị định số 119/2017/NĐ-CP với phần sửa đổi, bổ sung từ Nghị định số 126/2021/NĐ-CP.
Những điểm doanh nghiệp cần lưu ý khi tra cứu và áp dụng
Đối với tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu và kinh doanh hàng hóa, giá trị thực tiễn của các nghị định này nằm ở việc giúp nhận diện sớm các nhóm rủi ro pháp lý liên quan đến đo lường, chất lượng hàng hóa, thông tin sản phẩm, hồ sơ công bố và căn cứ chứng minh sự phù hợp của hàng hóa với yêu cầu quản lý. Đây là những nội dung gắn trực tiếp với vận hành, kiểm tra nội bộ và trách nhiệm pháp lý trong quá trình lưu thông hàng hóa.
Kết luận
Ngày 19/7/2013, Nghị định số 80/2013/NĐ-CP được ban hành, xác lập khung xử phạt đối với nhiều hành vi vi phạm trong lĩnh vực tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng sản phẩm, hàng hóa. Trong quá trình hoàn thiện pháp luật, nhóm quy định này tiếp tục được cập nhật tại Nghị định số 119/2017/NĐ-CP, với mốc sửa đổi, bổ sung chính là Nghị định số 126/2021/NĐ-CP. Triển khai bài theo hướng giữ trọng tâm ở Nghị định số 80/2013/NĐ-CP nhưng tách riêng một mục cập nhật quy định mới là cách phù hợp hơn với bài báo chí pháp luật và cũng sát hơn với nhu cầu tra cứu thực tế.
Phần Mềm Vàng
