Lễ hội xuân và giỗ tổ nghề vàng bạc Châu Khê 2015

Lễ hội xuân và giỗ Tổ nghề vàng bạc Châu Khê 2015 là một trong những dịp đặc biệt để người Châu Khê cùng nhau trở về với cội nguồn của làng nghề. Đây không chỉ là một ngày hội đầu xuân, mà còn là dịp để con cháu trong làng tưởng nhớ những người có công với quê hương, với nghề và với cộng đồng. Trong nhịp sống hiện đại, một lễ hội như vậy càng có ý nghĩa hơn khi giúp kết nối quá khứ với hiện tại, giữ cho truyền thống không bị lùi xa mà vẫn hiện diện sống động trong đời sống hôm nay.

Giỗ tổ nghề vàng bạc Châu Khê và cội nguồn một làng nghề lâu đời

Năm nay, dù lễ hội diễn ra trong tiết trời có mưa phùn, không khí vẫn rất đông vui với sự hiện diện của du khách thập phương và đông đảo con cháu làng Châu Khê trở về tham dự. Sự có mặt đông đủ ấy cho thấy sức hút riêng của lễ hội quê hương, đồng thời cũng phản ánh tình cảm gắn bó mà nhiều thế hệ vẫn dành cho vùng đất đã làm nên tên tuổi của nghề vàng bạc Châu Khê.

Lễ hội còn có sự tham dự của đại diện Hội Mỹ nghệ Kim hoàn Đá quý quận Hoàn Kiếm, lãnh đạo huyện Bình Giang, lãnh đạo xã Thúc Kháng, các cơ quan quản lý văn hóa của tỉnh Hải Dương và huyện Bình Giang, các hội mỹ nghệ kim hoàn ở Hải Dương, Hà Nội, Hải Phòng, đại diện các làng nghề như thị trấn Kẻ Sặt, Lương Ngọc, cùng nhiều doanh nghiệp vàng bạc, du khách và con cháu trong làng.

Sự hiện diện của nhiều thành phần như vậy cho thấy lễ hội không chỉ mang ý nghĩa nội bộ của một làng nghề, mà còn là dịp gặp gỡ, giao lưu và thắt chặt mối liên kết trong cộng đồng nghề nghiệp rộng lớn hơn.

Phần lễ diễn ra trong không khí trang nghiêm và thành kính. Sau nghi thức dâng hương là phần diễn văn kỷ niệm những dấu mốc gắn với lịch sử làng Châu Khê và nghề vàng bạc truyền thống. Đây là phần nội dung mang chiều sâu nhất của lễ hội, bởi mỗi mốc được nhắc lại không chỉ là một con số trong lịch sử, mà còn là lời nhắc về công lao của những bậc tiền nhân đã đặt nền cho quê hương và cho nghề.

Trong lễ năm nay, người tham dự cùng tưởng niệm 725 năm ngày hóa thánh của tướng quân Phạm Sỹ, vị danh tướng thời Trần được tôn làm Thành hoàng làng; kỷ niệm 825 năm Chu Thống Lĩnh cấm binh lập Chu Xá Trang, tiền thân của làng Châu Khê ngày nay; đồng thời kỷ niệm 555 năm Thượng thư Bộ Lại Lưu Xuân Tín dưới thời Lê Thánh Tông có công khởi dựng nghề đúc bạc nén cho triều đình và làm tiền tệ, từ đó mở nền cho làng mỹ nghệ kim hoàn truyền thống Châu Khê và Hàng Bạc.

Bên cạnh đó, lễ hội cũng là dịp để tưởng nhớ các danh nhân, liệt sĩ có công với nước, với làng, và báo công với tiền nhân về những thành tích mà dân làng đã đạt được trong năm qua.

Chính bởi vậy, phần lễ không dừng lại ở ý nghĩa nghi thức. Đó còn là khoảnh khắc để người trong làng nhìn lại mạch nguồn của quê hương, hiểu vì sao một vùng đất có thể gìn giữ nghề qua nhiều thế hệ, và vì sao việc nhớ đến Tổ nghề luôn là một phần quan trọng trong đời sống tinh thần của người làm nghề kim hoàn. Ở đó có lòng biết ơn, có niềm tự hào, và cũng có ý thức tiếp nối những giá trị đã được bồi đắp từ rất lâu.

Nếu phần lễ mang đến sự trang nghiêm thì phần hội lại mở ra không khí sôi nổi, gần gũi và đậm bản sắc văn hóa dân tộc. Lễ hội được thể hiện qua những màn múa sư tử, múa rồng, các trò chơi dân gian, hoạt động tham quan cơ sở sản xuất, xem nghệ nhân giới thiệu quy trình chế tác các sản phẩm vàng bạc, cùng các chương trình giao lưu văn nghệ và thi đấu thể thao. Sự kết hợp ấy làm cho lễ hội không chỉ có chiều sâu về truyền thống mà còn có sức sống rõ rệt trong đời sống cộng đồng.

Điểm nhấn đáng nhớ của lễ hội năm nay là chương trình giao lưu văn nghệ tối 18 tháng Giêng. Hàng chục tiết mục “cây nhà lá vườn” do chính người quê hương Châu Khê thể hiện, từ các cụ ông, cụ bà đến nam nữ thanh niên và các em thiếu nhi. Mỗi tiết mục đều được trình diễn bằng niềm say mê và tình yêu quê hương chân thành, để lại nhiều ấn tượng đẹp trong lòng du khách. Chính sự mộc mạc nhưng giàu cảm xúc này đã tạo nên vẻ riêng cho lễ hội, bởi sức hấp dẫn không đến từ sự phô trương mà đến từ tình cảm thật của người tham gia.

Một số hình ảnh chúng tôi ghi lại trong lễ hội xuân Châu Khê và lễ giổ tổ làng nghề vàng bạc truyền thống Châu Khê:

Lễ hội xuân và giỗ Tổ nghề vàng bạc truyền thống Châu Khê vì thế là dịp để các thế hệ con cháu trong làng tri ân công đức tiền nhân, gặp gỡ bạn hàng, bồi đắp tinh thần cộng đồng, giáo dục con cháu về cội nguồn và cùng nhau gìn giữ những truyền thống văn hóa tốt đẹp của quê hương. Từ ý nghĩa ấy, lễ hội không chỉ là một sự kiện diễn ra theo mùa, mà còn là một nếp sinh hoạt văn hóa có khả năng gắn kết cộng đồng và nuôi dưỡng niềm tự hào về làng nghề qua năm tháng.

Với kinh nghiệm nhiều năm tổ chức, lễ hội xuân và giỗ Tổ nghề vàng bạc Châu Khê 2015 đã diễn ra thành công, để lại nhiều ấn tượng tốt đẹp trong lòng du khách. Sự thành công ấy không chỉ nằm ở quy mô tổ chức hay số lượng người tham dự, mà còn ở cách lễ hội giữ được tinh thần truyền thống, tạo nên không khí gần gũi, ấm cúng và làm nổi bật vẻ đẹp văn hóa của một làng nghề lâu đời.

Kết luận

Giỗ tổ nghề vàng bạc Châu Khê là điểm gặp nhau của lòng biết ơn, lịch sử làng nghề và niềm tự hào nghề nghiệp. Đằng sau một ngày lễ đầu xuân là câu chuyện dài của một làng nghề hơn nửa thiên niên kỷ, gắn với Lưu Xuân Tín, với phố Hàng Bạc và với biết bao thế hệ thợ kim hoàn đã góp phần làm nên diện mạo của nghề vàng bạc Việt Nam.

Phần Mềm Vàng