Nghệ nhân kim hoàn Trà Văn Tâm, thường được anh em trong nghề gọi là ông Tâm Kim Xuyến, là một trong những gương mặt lão thành gắn bó lâu năm với nghề kim hoàn. Nhắc về ông là nhắc về một người thợ đi qua nhiều năm tháng của nghề, để lại trong lòng người ở lại không chỉ sự kính trọng mà còn là bài học sâu sắc về chữ tín và đạo làm nghề.
Có những người đi qua nghề bằng tiếng vang. Cũng có những người được nhớ đến bằng sự lặng lẽ, đàng hoàng và sức nặng của uy tín. Nghệ nhân Trà Văn Tâm, hay ông Tâm Kim Xuyến, thuộc về lớp người như vậy. Câu chuyện về ông vì thế không chỉ là chân dung một nghệ nhân kim hoàn, mà còn là lời nhắc về đạo nghề trong một lĩnh vực sống bằng sự tin cậy.
Nghệ nhân Trà Văn Tâm – Một đời gắn bó với nghề kim hoàn
Nghệ nhân Trà Văn Tâm sinh năm 1935 tại Tiền Giang. Trong giới kim hoàn, ông thường được gọi là “ông Tâm Kim Xuyến”, theo tên tiệm Kim Xuyến của gia đình. Ông theo nghề từ khi còn rất nhỏ và về sau trở thành một gương mặt được nhiều người biết đến trong cộng đồng nghề kim hoàn.
Điều đáng nói là tên tuổi của ông không gắn với sự phô bày, mà gắn với hình ảnh một người thợ lâu năm, điềm đạm và có uy tín. Với những người làm nghề lâu năm, được nhắc nhớ bằng sự tử tế thường khó hơn được biết đến bằng danh tiếng. Và đó cũng là lý do nghệ nhân kim hoàn Trà Văn Tâm để lại ấn tượng riêng trong lòng nhiều người trong nghề.
Việc khiến nghệ nhân Trà Văn Tâm được nhắc nhớ không chỉ là số năm theo nghề, mà còn là vị trí của ông trong cộng đồng nghề nghiệp. Ông là bậc lão thành của Hội Mỹ Nghệ Kim Hoàn Đá Quý TP.HCM, đồng thời có nhiều đóng góp tại Ban Quản trị Lệ Châu Hội Quán. Đó là những dấu mốc cho thấy ông không chỉ làm nghề cho riêng mình, mà còn sống trong tinh thần gắn kết với cộng đồng nghề kim hoàn.
Với nghề kim hoàn, một người thợ được quý trọng không chỉ nhờ sự khéo tay, mà còn bởi cách giữ mình trong nghề. Làm nghề lâu năm đã khó, giữ được uy tín qua nhiều năm còn khó hơn. Chính vì vậy, khi nhắc đến những người đi trước như ông Tâm Kim Xuyến, người ta không chỉ nhớ đến thâm niên, mà còn nhớ đến cách một con người đi qua nghề bằng sự tử tế và nghiêm cẩn.
Chữ tín còn lại với nghề
Điều làm nên dấu ấn sâu đậm nhất trong chân dung nghệ nhân Trà Văn Tâm chính là quan niệm sống và làm nghề của ông. “Sống ở đời cần chữ tín làm đầu” – một câu nói sâu sắc và là điều cốt lõi để một người thợ được tin cậy và được kính trọng lâu dài.
Trong nghề kim hoàn, khi giá trị của sản phẩm luôn đi liền với niềm tin của khách hàng, chữ tín trở thành phần cốt lõi làm nên giá trị của tay nghề. Một người thợ có thể được biết đến nhờ sự khéo léo và kỹ thuật tinh xảo, nhưng đi kèm với đó, những điều được trân trọng lâu dài lại nằm ở uy tín và cách giữ đạo nghề. Bởi vậy, khi nhắc đến ông, người ta không chỉ nhớ đến một người thợ nhiều năm gắn bó với nghề, mà còn nhớ đến một con người luôn đặt sự tử tế và chuẩn mực nghề nghiệp lên hàng đầu.
Nghệ nhân kim hoàn Trà Văn Tâm, hay ông Tâm Kim Xuyến, là hình ảnh đẹp của một thế hệ người thợ đã đi qua nhiều năm tháng cùng nghề kim hoàn truyền thống. Nhắc về ông là nhắc về sự gắn bó, về tinh thần trách nhiệm với cộng đồng nghề và trên hết là về chữ tín, giá trị lặng lẽ nhưng bền vững làm nên cốt cách của một người thợ chân chính.
Nghệ nhân Trà Văn Tâm đã từ trần vào lúc 0h ngày 25/7/2016 và đã được hoả táng vào ngày 27/7/2016 tại nghĩa trang Đa Phước, hưởng dương 81 tuổi. Sự ra đi của ông để lại niềm tiếc thương cho gia đình, người thân và những ai từng biết đến ông trong giới kim hoàn.
Nghệ nhân kim hoàn Trà Văn Tâm được nhắc nhớ không phải vì những điều ồn ào, mà vì một giá trị rất khó thay thế: chữ tín. Trong dòng chảy của nghề kim hoàn, có những người tạo dấu ấn bằng tác phẩm, có những người để lại ảnh hưởng bằng nhân cách làm nghề. Ông thuộc về lớp người thứ hai.
Và cũng chính vì vậy, câu chuyện về ông không chỉ để tưởng nhớ một bậc lão thành, mà còn để nhắc người làm nghề hôm nay rằng: muốn đi đường dài, tay nghề rất quan trọng, nhưng uy tín mới là điều giữ người thợ ở lại lâu nhất trong lòng khách hàng và trong ký ức của nghề.
Phần Mềm Vàng

Nghệ nhân Trà Văn Tâm – Một đời gắn bó với nghề kim hoàn