Giỗ Tổ nghề thợ bạc TP.HCM không chỉ là một ngày lễ của giới kim hoàn, mà còn là dịp để những người làm nghề hướng về cội nguồn, nhắc nhau nhớ đạo nghề và giữ lại một nếp văn hóa đã đi cùng nghề bạc, nghề vàng suốt nhiều thế hệ. Giữa nhịp sống đổi thay của đô thị, Lệ Châu Hội Quán vẫn là nơi nhiều người trong nghề tìm về mỗi mùa giỗ Tổ như một cách trở lại với gốc rễ của mình.
Lễ giỗ Tổ nghề thợ bạc – Nơi lòng biết ơn gặp lại cội nguồn nghề
Tháng hai lại về, anh em thợ kim hoàn trên cả nước lại nô nức cho ngày hội của ngành kim hoàn: Giỗ tổ nghề. Trên khắp mọi miền đất nước, ngày giỗ tổ từ lâu đã trở thành một nét văn hóa truyền thống. Tại TP. HCM, lễ giỗ truyền thống năm nay được tổ chức vào 3 ngày 17, 18 và 19/3 tại Lệ Châu Hội Quán (586 Trần Hưng Đạo, Quận 5)
Với người làm kim hoàn, giỗ Tổ chưa bao giờ chỉ là một nghi lễ mang tính hình thức. Đó là ngày để tưởng nhớ những bậc tiền nhân đã khai mở và truyền dạy nghề, đồng thời cũng là dịp để người trong nghề tự nhắc mình về chữ tín, về sự cẩn trọng và về trách nhiệm với từng sản phẩm mình làm ra. Chính vì vậy, dù nghề kim hoàn ngày nay đã thay đổi rất nhiều về công nghệ, tinh thần tri ân Tổ nghiệp vẫn luôn được gìn giữ như một phần không thể tách rời của nghề.

Ở TP.HCM, ý nghĩa ấy hiện lên rất rõ qua lễ giỗ Tổ diễn ra tại Lệ Châu Hội Quán. Nơi đây không chỉ là chốn thờ tự, mà còn là một điểm hẹn văn hóa của cộng đồng kim hoàn phía Nam, nơi người ta gặp lại nhau trong sự thành kính, trong những câu chuyện nghề và trong cảm giác mình vẫn thuộc về một dòng chảy nghề nghiệp đã có từ rất lâu.
Dấu tích trăm năm của Lệ Châu giữa lòng Chợ Lớn
Lệ Châu Hội Quán tọa lạc tại số 586 Trần Hưng Đạo, quận 5, TP.HCM. Công trình được khởi công từ năm 1892 và hoàn thành vào năm 1896, ban đầu là nhà thờ Tổ của giới thợ bạc ở Chợ Lớn. Trải qua hơn một thế kỷ, nơi đây không chỉ còn là một công trình cổ, mà đã trở thành một phần ký ức của nghề kim hoàn ở Nam Bộ.
Giá trị của Lệ Châu Hội Quán không nằm ở tuổi đời đơn thuần. Điều làm nơi này có vị trí đặc biệt là nó phản ánh một thời kỳ nghề kim hoàn phát triển mạnh, có tổ chức, có cộng đồng và có ý thức rất rõ về việc tôn vinh Tổ sư. Từ một nhà thờ Tổ, hội quán dần trở thành nơi hội tụ của những người cùng nghề, lưu giữ cả dấu tích kiến trúc lẫn đời sống tinh thần của giới kim hoàn Chợ Lớn.

Năm 1998, Lệ Châu Hội Quán được xếp hạng Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia. Việc một nhà thờ Tổ nghề kim hoàn được nhìn nhận như một di tích có giá trị cho thấy nghề này không chỉ có ý nghĩa kinh tế, mà còn có chiều sâu văn hóa rất riêng trong đời sống đô thị Nam Bộ.
Khi nghi lễ cổ truyền vẫn giữ nhịp giữa phố thị
Lễ giỗ Tổ tại Lệ Châu Hội Quán thường diễn ra vào dịp mùng 6, 7, 8 tháng 2 âm lịch, trong đó mùng 7 được xem là ngày chánh lễ gắn với ngày mất của Đệ nhị Tổ sư Cao Đình Hương. Đây là thời điểm người trong nghề từ TP.HCM và nhiều tỉnh thành tìm về dâng hương, dự lễ và gặp gỡ nhau trong không khí vừa trang nghiêm vừa gần gũi.
Không khí giỗ Tổ thường bắt đầu từ rất sớm. Ngoài phần lễ được tổ chức theo nghi thức cổ truyền, ngày giỗ còn có sự hiện diện của nghệ nhân, chủ doanh nghiệp, thợ kim hoàn và đại diện các hội nghề nghiệp. Giữa sự náo nhiệt quen thuộc của phố xá Chợ Lớn, không gian bên trong hội quán vẫn giữ được vẻ tôn nghiêm của một nơi thờ Tổ lâu đời. Chính sự đối lập ấy lại làm cho giá trị của buổi lễ trở nên rõ hơn: bên ngoài là nhịp sống mưu sinh, bên trong là khoảng lặng để người làm nghề nhớ về cội nguồn.

Điểm đáng quý là nghi lễ này không dừng ở việc tái hiện phong tục cũ. Nó còn là sợi dây kết nối cộng đồng nghề qua nhiều thế hệ. Người đi trước trở về với ký ức nghề, người đi sau tìm thấy một cảm thức nghề nghiệp rõ hơn, còn những người đang làm nghề hôm nay có dịp nhìn lại mình giữa tốc độ thay đổi rất nhanh của thị trường.
Lễ được tổ chức long trọng theo đúng nghi thức cổ truyền nhưng cúng Chấp minh, cúng tế Nghĩa từ…

Ngay từ sáng sớm, nghệ nhân kim hoàn và chủ DN kinh doanh vàng bạc đá quý từ các nơi cũng như đại diện Hội Kim Hoàn các tỉnh thành lân cận cũng về dự.
Uống nước nhớ nguồn, ăn quả nhớ kẻ trồng cây… Dù ngày nay và cả mai sau, vàng bạc, nữ trang được sản xuất trên dây chuyền hiện đại đi chăng nữa, Tổ thờ vẫn luôn được coi trọng và những ngày giỗ Tổ như thế này vẫn luôn được tiếp nối.
Kết
Giữa lòng TP.HCM, Lệ Châu Hội Quán không chỉ là một địa chỉ quen thuộc của Chợ Lớn, mà còn là nơi ký ức nghề kim hoàn vẫn còn hiện diện rất rõ. Mỗi mùa giỗ Tổ, sự trở về của người trong nghề không đơn thuần là một cuộc hẹn thường niên, mà là sự tiếp nối của lòng biết ơn, của đạo nghề và của một mạch truyền thống chưa từng đứt đoạn. Và cũng chính từ những giá trị ấy, nghề kim hoàn mới có thể đi tiếp trong hiện tại mà không đánh mất cội nguồn của mình.
Phần Mềm Vàng
