Ngày 26/8/2025, Chính phủ chính thức xóa bỏ cơ chế Nhà nước độc quyền sản xuất vàng miếng – một quyết định mang tính bước ngoặt đối với thị trường vàng Việt Nam. Đây được kỳ vọng sẽ tạo môi trường cạnh tranh công bằng, minh bạch hơn, đồng thời góp phần hạ nhiệt giá vàng trong nước vốn chênh lệch lớn so với thế giới.
1. Bối cảnh và sự cần thiết thay đổi
Ngày 26/8/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 232/2025/NĐ-CP, sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 24/2012 về quản lý hoạt động kinh doanh vàng. Hành động này chính thức xóa bỏ cơ chế Nhà nước độc quyền sản xuất vàng miếng, cũng như độc quyền nhập khẩu và xuất khẩu vàng nguyên liệu phục vụ sản xuất vàng miếng
Trước đây, theo Điều 4 Nghị định 24/2012, Nhà nước (qua Ngân hàng Nhà nước – NHNN) độc quyền trong hoạt động sản xuất vàng miếng và nhập khẩu, xuất khẩu vàng nguyên liệu. Điều này tạo ra hạn chế trong nguồn cung, tiềm ẩn nguy cơ khan hiếm, dẫn đến tình trạng giá vàng miếng trong nước thường chênh lệch lớn so với giá thế giới.
Chính thức xóa độc quyền sản xuất vàng miếng, như vậy từ nay thị trường sẽ có nhiều thương hiệu vàng miếng bên cạnh thương hiệu vàng miếng SJC.
2. Động lực từ quyết sách cấp cao
Trước khi Nghị định 232 ra đời, Tổng Bí thư Tô Lâm đã chỉ đạo rõ tại buổi làm việc với Ban Chính sách – Chiến lược Trung ương vào ngày 28/5: cần xóa bỏ thế độc quyền vàng miếng của Nhà nước, theo hướng mở cửa có kiểm soát; vừa bảo đảm nguyên tắc quản lý, vừa thúc đẩy cạnh tranh, đa dạng hoá nguồn cung, ổn định giá và hạn chế buôn lậu
3. Nghị định 232/2025 – Các điểm nhấn chính
3.1. Xóa bỏ độc quyền, chuyển sang cấp phép có điều kiện
– Bãi bỏ Khoản 3, Điều 4 Nghị định 24/2012, chấm dứt cơ chế độc quyền sản xuất vàng miếng
– Sản xuất vàng miếng trở thành hoạt động kinh doanh có điều kiện, NHNN sẽ cấp phép cho doanh nghiệp và ngân hàng thương mại đủ điều kiện
3.2. Mở rộng và làm rõ phạm vi hoạt động
Nghị định mới bổ sung thêm “hoạt động sản xuất vàng miếng” vào danh mục các hoạt động kinh doanh vàng được quản lý: sản xuất mỹ nghệ trang sức, mua bán vàng trang sức, vàng miếng, xuất nhập khẩu vàng, giao dịch vàng phái sinh..
3.3. Định nghĩa vàng miếng minh bạch
Vàng miếng là sản phẩm vàng dập thành miếng, có ghi rõ trọng lượng, chất lượng, ký mã hiệu của doanh nghiệp hoặc ngân hàng thương mại được NHNN cấp phép, ngoài những vàng miếng do NHNN sản xuất từng thời kỳ.
3.4. Quy định thanh toán minh bạch
Các giao dịch mua bán vàng có giá trị từ 20 triệu đồng/ngày trở lên phải được thanh toán qua tài khoản ngân hàng: cả bên mua và bên bán (doanh nghiệp kinh doanh vàng) phải sử dụng tài khoản thanh toán. Điều này nhằm tăng tính minh bạch và kiểm soát giao dịch vàng lớn.
3.5. Điều kiện cấp phép nghiêm ngặt
– Doanh nghiệp: cần có giấy phép mua bán vàng miếng, vốn điều lệ ≥ 1.000 tỷ đồng, không đang bị xử lý vi phạm kinh doanh vàng, và có quy trình sản xuất nội bộ rõ ràng
– Ngân hàng thương mại: vốn điều lệ phải từ 50.000 tỷ đồng trở lên, cùng các yêu cầu tương tự.
3.6. Xuất nhập khẩu vàng nguyên liệu: cấp hạn mức và giấy phép
Nghị định quy định NHNN cấp hạn mức hàng năm và giấy phép từng lần cho doanh nghiệp, ngân hàng thương mại trong hoạt động xuất nhập khẩu vàng miếng và vàng nguyên liệu. Đồng thời, bãi bỏ vai trò độc quyền xuất nhập khẩu của NHNN, thay vào đó là quản lý bằng giấy phép.
3.7. Minh bạch hóa doanh nghiệp sản xuất
Các doanh nghiệp tham gia sản xuất vàng miếng hoặc mỹ nghệ vàng phải tuân thủ quy định về hóa đơn điện tử, lưu trữ dữ liệu giao dịch đầy đủ, và kết nối cung cấp thông tin cho NHNN.
.png)
4. Thị trường vàng sẽ thế nào?
4.1. Cơ hội cho cạnh tranh, nguồn cung dồi dào
Mở cửa sản xuất vàng miếng giúp thị trường không còn phụ thuộc vào một nguồn cung duy nhất. Xuất hiện thêm các thương hiệu mới sẽ thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh, khiến thị trường minh bạch và hiệu quả hơn
4.2. Giá vàng – có thể tiệm cận quốc tế hơn
Việc tăng nguồn cung và cạnh tranh sẽ góp phần giảm chênh lệch giá trong nước với giá thế giới. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, giá vàng sẽ không “hạ nhiệt” ngay lập tức mà cần có thời gian và phụ thuộc nhiều yếu tố khác nhau.
4.3. Hạn chế đầu cơ và buôn lậu
Cơ chế cấp phép và minh bạch thông tin giúp kiểm soát tốt hơn hoạt động xuất nhập khẩu vàng, hạn chế hành vi đầu cơ, buôn lậu gây rối loạn thị trường.
4.4. Giảm gánh nặng dự trữ ngoại hối và tăng khả năng đồng bộ
Trước đây, NHNN từng phải sử dụng dự trữ ngoại hối để can thiệp thị trường. Cơ chế mới giảm bớt gánh nặng này, đồng thời giúp kết nối thị trường nội địa với quốc tế hiệu quả hơn.
5. Tổng kết
Nghị định 232/2025/NĐ-CP ngày 26/08/2025 là một bước ngoặt lớn của thị trường vàng Việt Nam, sau hơn 13 năm vận hành theo cơ chế độc quyền. Việc chuyển sang cấp phép có điều kiện giúp mở cửa sản xuất, tăng minh bạch, giảm chênh lệch giá, thúc đẩy sự tham gia của nhiều thương hiệu, từ đó nâng cao chất lượng và hiệu quả thị trường.
Tuy nhiên, việc triển khai hiệu quả còn phụ thuộc vào độ sẵn sàng của các doanh nghiệp, ngân hàng trong việc đáp ứng các yêu cầu như: năng lực vốn, thủ tục minh bạch, quy trình sản xuất rõ ràng và sự tuân thủ đầy đủ các quy định.
Phần Mềm Vàng tổng hợp.
